Waar staat BHV voor? De betekenis, de taken en wie het doet

"Ik ben aangewezen als BHV'er en nu zoek ik op wat het eigenlijk betekent." Die zin krijg ik vaker dan je zou denken, meestal van iemand die net een mail van HR heeft gehad. Het is de verkeerde volgorde, maar je bent niet de eerste. Dus: waar staat BHV voor? BHV is de afkorting van bedrijfshulpverlening. Dat is de hulp die opgeleide collega's bieden in de eerste minuten van een noodsituatie, voordat de brandweer of ambulance er is.

Die eerste minuten zijn precies waarom het bestaat. Een ambulance doet er in Nederland gemiddeld acht tot tien minuten over. Bij een hartstilstand telt elke minuut. Jij bent er wel al.

Ik geef al 14 jaar BHV-trainingen en heb ruim 16.000 mensen zien beginnen bij dezelfde vraag. Hieronder leg ik uit wat de afkorting betekent, wat je als BHV'er echt doet, wanneer het verplicht is en hoe je er een wordt.

Waar staat de afkorting BHV voor?

BHV staat voor bedrijfshulpverlening. Drie letters, één idee: in elk bedrijf lopen mensen rond die weten wat ze moeten doen als er iets misgaat.

Je ziet de afkorting op twee manieren terug. "De BHV" is de organisatie: de groep opgeleide collega's plus de afspraken, de middelen en het plan eromheen. "Een BHV'er" of "bedrijfshulpverlener" is de persoon zelf. Dat is geen apart beroep en ook geen functie waarvoor je bent aangenomen; het is een taak die je naast je gewone werk doet. De magazijnmedewerker, de office manager, de monteur.

En nee, je hoeft er geen type voor te zijn. In mijn trainingen zitten mensen die zichzelf vooraf "echt niet zo'n held" noemen. Aan het eind van de dag hebben ze gereanimeerd, geblust en een ontruiming geleid. Het gaat niet om moed, het gaat om weten wat je moet doen.

Wat doet een BHV'er?

De taken staan in artikel 15 van de Arbowet. Er zijn er drie.

Eerste hulp verlenen. Iemand wordt onwel, snijdt zich, valt van een trap. De BHV'er begint met helpen en stopt pas als de ambulance het overneemt. Reanimeren met een AED hoort daarbij, net als een verband aanleggen en iemand in stabiele zijligging leggen.

Een beginnende brand bestrijden. Let op het woord beginnende. Een prullenbak of een pannetje op het vuur: dat blus je. Staat de halve werkplaats in de fik, dan is je taak niet blussen maar iedereen naar buiten krijgen en 112 bellen. Wanneer je stopt is minstens zo belangrijk als hoe je begint.

Ontruimen en alarmeren. Het pand leeg krijgen, de hulpdiensten bellen en ze bij aankomst vertellen wat ze moeten weten. Wie is er nog binnen, waar zit het, waar staan de gasflessen.

In de praktijk komt daar een vierde taak bij die in geen enkele wet staat: rust houden en anderen aansturen. Bij een ontruiming heb je twee soorten collega's: die naar buiten lopen, en die eerst hun mail nog even afmaken. Raad eens voor wie de BHV'er terug moet. Precies daarom oefenen we ontruimingen op de eigen werkvloer, met de mensen die er die dag ook echt staan.

Is BHV verplicht?

Ja, vanaf één medewerker. Elke werkgever moet bedrijfshulpverlening organiseren, en dat geldt breder dan mensen denken: parttimers, uitzendkrachten, stagiairs en oproepkrachten tellen allemaal mee. Alleen een zzp'er zonder personeel valt erbuiten.

De wet zegt wél dát je het moet regelen, maar niet precies hoe. Dat is geen slordigheid: een kantoor met acht mensen heeft iets anders nodig dan een productiehal met ploegendiensten. Wat er precies van je wordt verwacht, staat in is BHV verplicht en op Arboportaal.

Hoeveel BHV'ers heb je nodig?

Er staat geen getal in de wet. De vuistregel "één BHV'er per 50 medewerkers" hoor ik nog wekelijks, maar die is sinds 2007 vervallen en stond ook daarvoor nergens als harde eis.

Wat wél bepalend is: je RI&E, de risico-inventarisatie waarin je opschrijft wat er in jouw bedrijf mis kan gaan. Daar rolt uit hoeveel mensen je nodig hebt en wat ze moeten kunnen. En reken niet met je totale personeelsbestand maar met wie er op een gewone dinsdag écht aanwezig is. BHV'ers zijn ook wel eens ziek, op vakantie of bij een klant. Hoe je dat uitrekent staat in hoeveel BHV'ers per medewerker.

BHV of EHBO: wat is het verschil?

Deze twee worden het vaakst door elkaar gehaald. EHBO gaat over eerste hulp, punt. BHV is breder: eerste hulp én brand én ontruiming, en dan toegespitst op de werkvloer.

Een collega met een EHBO-diploma is dus geen BHV'er. Hij kan prima een wond verzorgen, maar heeft niet geleerd hoe jullie pand ontruimd wordt of welke blusser bij welke brand hoort. Andersom leert een BHV'er wel eerste hulp, maar minder diep dan een EHBO'er. De volledige vergelijking staat in het verschil tussen BHV en EHBO.

Hoe word je BHV'er?

Met een basiscursus van één dag. De theorie doe je vooraf via e-learning, zodat de dag zelf bijna helemaal uit oefenen bestaat: reanimeren met een AED, verband aanleggen, een echte brandblusser leegspuiten, een ontruiming draaien. Geen PowerPoint, maar aan de slag. Wat je die dag allemaal doet, staat in wat doe je op een BHV-cursus.

Daarna krijg je een certificaat. Dat is in de praktijk één jaar geldig: met een jaarlijkse herhaling van een dagdeel houd je het geldig. Dat is geen papieren ritueel: vaardigheden die je een jaar lang niet gebruikt, zakken weg. Zeker reanimeren, want dat doe je hopelijk nooit in het echt.

Van weten naar kunnen

De betekenis van BHV is zo uitgelegd: bedrijfshulpverlening, drie taken, verplicht vanaf één medewerker. Het lastige deel komt daarna. Want weten wat BHV betekent is iets anders dan weten wat je doet als een collega voor je op de grond ligt.

Daarom trainen wij op jullie eigen locatie: met jullie blusmiddelen, jullie vluchtroutes en de collega's met wie je het straks ook echt moet doen. De BHV Basiscursus kost €160 per persoon, de jaarlijkse herhaling €110, excl. btw, vanaf 4 deelnemers. Bereken in één minuut wat het voor jullie team kost.

Ben je net aangewezen als BHV'er en lees je dit omdat je niet goed weet wat er van je wordt verwacht? Stuur je werkgever dit artikel door. Dan begint het gesprek tenminste bij de goede vraag.