Verschil BHV-EHBO: wat is wat, en wat heb je nodig?

"We hebben al iemand met een EHBO-diploma, dus dat zit wel goed." Die zin krijg ik een paar keer per jaar aan de telefoon, en hij klopt bijna nooit. Het verschil BHV-EHBO in één zin: een EHBO'er is gespecialiseerd in eerste hulp, een BHV'er doet eerste hulp én brand én ontruiming, toegespitst op jullie eigen pand. Alleen die tweede is wettelijk verplicht.

Dat is geen woordenspel. Het bepaalt of je voldoet aan de Arbowet, en het bepaalt wie er iets kan doen als er om half vier rook uit de meterkast komt.

BHV en EHBO naast elkaar

Kort door de bocht: BHV is breed en ondiep, EHBO is smal en diep. Allebei nuttig, maar ze vervangen elkaar niet.

Wat doet een BHV'er?

Drie taken, en die staan in artikel 15 van de Arbowet: eerste hulp verlenen, een beginnende brand bestrijden, en het pand ontruimen en de hulpdiensten alarmeren. In de praktijk komt er een vierde bij die nergens is vastgelegd: rust bewaren en anderen aansturen terwijl iedereen naar je kijkt.

Het woord "bedrijfs" in bedrijfshulpverlening doet daarbij het meeste werk. Een BHV'er leert niet alleen handelingen, maar leert ze in jullie situatie: waar de blusmiddelen hangen, welke vluchtroute langs het magazijn loopt, wie er in het weekend aanwezig is. Wat de afkorting precies betekent en welke taken eronder vallen, staat in waar staat BHV voor.

Wat doet een EHBO'er?

Een EHBO'er richt zich volledig op het slachtoffer. De opleiding gaat dieper op medische stof in: wondverzorging en verbandleer, botbreuken en kneuzingen, brandwonden, vergiftiging, en het herkennen van ziektebeelden als een beroerte, een hartinfarct of een epileptische aanval. Reanimeren en een AED bedienen zitten er ook in, net als bij BHV.

Die diepgang kost tijd, en daarom duurt een EHBO-opleiding langer. Het bekendste diploma is dat van Het Oranje Kruis, dat twee jaar geldig is en met herhalingslessen geldig blijft. Een EHBO'er wordt niet opgeleid om te blussen of een gebouw te ontruimen. Dat is geen tekortkoming van de opleiding, het staat er gewoon niet in.

Alleen BHV is verplicht

Elke werkgever in Nederland moet bedrijfshulpverlening organiseren, vanaf de eerste medewerker. Dat geldt ook voor parttimers, uitzendkrachten en stagiairs. Er staat geen aantal in de wet: wat passend is, volgt uit je RI&E. Hoe je dat aantal in de praktijk bepaalt, staat in hoeveel BHV'ers je nodig hebt, en wanneer de verplichting precies geldt lees je in is BHV verplicht.

Voor EHBO bestaat zo'n verplichting niet. Geen enkele wet schrijft voor dat je EHBO'ers in dienst moet hebben. Dat maakt EHBO niet onbelangrijk, maar het betekent wel dat je er de BHV-plicht niet mee afkoopt.

Wanneer is EHBO wél nodig?

Hier zit het stuk dat de meeste artikelen overslaan. De Arbowet vraagt dat je BHV-organisatie past bij de risico's in jouw bedrijf, en die risico's staan in je RI&E. Blijkt daaruit dat de kans op ernstig letsel bij jou groter is dan bij een gemiddeld kantoor, dan is basis-BHV niet genoeg en moet je die kennis uitbreiden. Dat is het moment waarop EHBO of een maatwerkopleiding van vrijwillig naar noodzakelijk schuift. Arboportaal beschrijft het net zo: de aard en omvang van de risico's bepalen wat er nodig is.

Waar ik dat in de praktijk tegenkom:

• Zorg en kinderopvang. Kwetsbare mensen, en bij kinderen gelden andere handelingen dan bij volwassenen (zo reanimeer je een baby of kind).
• Bouw, techniek en productie. Machines en gereedschap veroorzaken letsel waar een pleister niet voor volstaat.
• Sport en evenementen. Veel mensen, fysieke inspanning, en een verhoogde kans op hartklachten.
• Afgelegen of buitenlocaties. Als de ambulance er twintig minuten over doet, moet je langer zelf overbruggen.

Herken je je bedrijf hierin, sla dan je RI&E erop na voordat je een cursus boekt. Niet omdat een inspecteur ernaar vraagt, maar omdat daar staat wat er bij jullie echt mis kan gaan.

Telt een EHBO-diploma mee voor de BHV-plicht?

Nee. Ik snap de vraag, want de kennis overlapt voor een deel. Maar een EHBO'er heeft geen brandbestrijding en geen ontruiming gehad, en dat zijn nou net de twee taken waar de wet om vraagt. Een bedrijf met vijf EHBO'ers en nul BHV'ers voldoet niet.

Andersom werkt het wel: een EHBO-diploma geeft bij sommige opleiders vrijstelling voor het eerste-hulpdeel van het BHV-examen. Zo'n EHBO-BHV-combinatie in één persoon is bij verhoogd risico het sterkste wat je kunt hebben. Maar dan begin je bij BHV, want dat is de verplichting.

BHV of EHBO: hoe kies je?

Een eenvoudige volgorde, en zo doe ik het ook met klanten aan tafel:

1. Regel eerst BHV. Dat is de wettelijke basis en dekt de drie situaties die op een werkvloer het vaakst voorkomen.
2. Pak je RI&E erbij. Staan daar risico's in die om meer medische kennis vragen dan een BHV'er meekrijgt?
3. Is het antwoord ja, voeg dan EHBO toe. Niet voor iedereen, maar voor een paar mensen die er sowieso elke dag zijn.
4. Is het antwoord nee, investeer dan liever in herhalen. Eén goed geoefende BHV'er is meer waard dan twee diploma's in een la.

Die laatste is mijn stokpaardje. Ik zie vaker bedrijven die te weinig oefenen dan bedrijven die te weinig papieren hebben.

Wat wij wel en niet doen

Eerlijk is eerlijk: wij geven geen EHBO-opleidingen. Wij doen BHV, en dat doen we op jullie eigen locatie, zodat je oefent met jullie blussers, jullie vluchtroutes en de collega's met wie je het straks ook echt moet doen. Wil je er EHBO bovenop, dan wijs ik je graag door naar een opleider die dat wel doet.

Wat je op zo'n dag precies doet, staat in wat doe je op een BHV-cursus. De BHV Basiscursus kost €160 per persoon en de jaarlijkse herhaling €110, excl. btw, vanaf 4 deelnemers. Bereken in één minuut wat het voor jullie team kost.

En die collega met het EHBO-diploma? Die is nog steeds goud waard. Stuur hem alleen ook even mee naar de BHV-dag.