Hoe lang is een BHV-certificaat geldig? Eén jaar, en dit is waarom

"Wanneer is jullie BHV eigenlijk verlopen?" Die vraag stel ik aan het begin van bijna elke herhaling. Ik krijg steevast drie antwoorden: "vorig jaar, denk ik", "dat weet HR" en een stilte. Dus voor de zekerheid het antwoord op de vraag "hoe lang is een BHV-certificaat geldig?": één jaar, gerekend vanaf de afgiftedatum op je certificaat.

De wet noemt die termijn nergens. Toch houden het NIBHV, Arboportaal en vrijwel elke opleider een jaar aan, en in dit artikel leg ik uit waarom. Ook lees je hoe het zit met opleiders die twee of drie jaar op hun certificaat zetten, wat je doet als je certificaat al verlopen is en hoe je de geldigheid van een heel team bijhoudt zonder dat HR het hoeft te onthouden.

Hoe lang is een BHV-certificaat geldig?

Eén jaar. Op je certificaat staat een afgiftedatum, en vanaf die dag is het twaalf maanden geldig. Volg je binnen die periode een herhalingscursus, dan krijg je een nieuw certificaat met een nieuwe datum, en begint het jaar opnieuw. Je hoeft dus niet elk jaar de hele basiscursus over te doen, een dagdeel herhalen is genoeg.

Dat jaar is geen verzinsel van opleiders die graag terugkomen. Het NIBHV hanteert het voor zijn eigen diploma en adviseert een jaarlijkse herhaling als minimum. Arboportaal, de voorlichtingssite van het ministerie, noemt "één keer per jaar een herhalingscursus doen" gewoon als onderdeel van goede bedrijfshulpverlening. En de Arbeidsinspectie rekent er in de praktijk ook mee.

Hoe je aan zo'n certificaat komt en wat het verschil is met een BHV-diploma, lees je in BHV-certificaat of diploma. Hier gaat het alleen over de geldigheid.

Wat zegt de wet over de geldigheid van BHV?

Niets over een termijn, en dat verbaast mensen altijd. De hele BHV-verplichting staat in artikel 15 van de Arbowet, en lid 3 is de zin die ertoe doet:

"De bedrijfshulpverleners beschikken over een zodanige opleiding en uitrusting, zijn zodanig in aantal en zodanig georganiseerd dat zij de in het tweede lid genoemde taken naar behoren kunnen vervullen."

Die taken uit lid 2 zijn eerste hulp verlenen, brand beperken en bestrijden, en alarmeren en ontruimen. Er staat geen jaar in, geen certificaat, geen woord over herhalen. Wat er wél staat is "naar behoren", en dat is precies waar de termijn van een jaar vandaan komt.

Want de bewijslast ligt bij de werkgever. Gebeurt er iets, of komt de inspectie langs na een melding, dan moet jij laten zien dat je BHV'ers hun taken naar behoren kunnen vervullen. Een certificaat van drie jaar oud zonder herhaling zegt dan weinig. Een certificaat van dit jaar, met een herhaling erachter, is het verhaal rond. Daarom is de geldigheid van BHV in de praktijk een jaar geworden: niet omdat de wet het zegt, maar omdat het de enige termijn is waarmee je kunt aantonen wat de wet vraagt. Of BHV überhaupt verplicht is voor jouw bedrijf lees je in is BHV verplicht?

BHV-geldigheid 2 jaar of 3 jaar: hoe kan dat?

Zoek je op hoe lang BHV geldig is, dan zie je ook opleiders die twee jaar noemen, en soms zelfs drie. Dat is geen fout en geen oplichterij. Omdat de wet geen termijn geeft, mag elke opleider zelf bepalen wat er op zijn certificaat staat. Twee jaar staat er dan omdat de opleider dat commercieel handig vindt, of omdat er een e-learning tussendoor aan gekoppeld is.

Mijn mening daarover kan kort: de datum op het papier zegt niets over wat iemand nog kan. Een BHV'er met een certificaat van twee jaar die al 23 maanden niet heeft gereanimeerd, staat er bij een echte hartstilstand niet beter voor dan een collega met een verlopen certificaat van een jaar. Reanimeren, blussen en een ontruiming leiden zijn handelingen, en handelingen zakken weg als je ze niet doet. Kies je toch voor een certificaat van twee jaar, plan dan in elk geval een tussentijds oefenmoment. Anders koop je vooral een langere adempauze.

Bij LevelUp BHV geven we een certificaat van een jaar af, en ik adviseer zelfs meer dan één oefenmoment per jaar. Een jaarlijkse herhaling is het minimum om het certificaat geldig te houden. Een korte scenariotraining ertussendoor is wat een BHV-organisatie echt in de benen houdt.

Wat gebeurt er als je BHV-certificaat verlopen is?

Dan ben je op papier geen gecertificeerd BHV'er meer, en dat heeft twee gevolgen. Voor jou: je telt niet mee in de BHV-bezetting van je bedrijf. Voor je werkgever: als jij de enige BHV'er op de afdeling was, voldoet het bedrijf op dat moment niet aan de Arbowet. Er staat geen agent voor de deur, maar bij een incident of een controle is het wel het eerste wat opvalt.

Hoe lang mag BHV verlopen zijn voordat je opnieuw de basis moet doen? Ook daar staat geen regel voor. Het NIBHV zegt letterlijk dat het aan de werkgever is om te besluiten of na een aantal jaren de basiscursus beter past. Dit is de lijn die ik zelf aanhoud:

Die grens van twee jaar is geen verkooppraatje maar rekenwerk: een herhaling bouwt voort op wat er nog ligt. Ligt er niets meer, dan is een dagdeel te kort. Wat je precies doet op zo'n herhalingscursus, en wat het kost, staat in BHV herhaling: hoe vaak en wat je doet.

Geldigheid van het certificaat is iets anders dan de BHV-plicht

Dit gaat vaak mis, dus even apart. Het certificaat is persoonlijk: het zegt dat jíj bent opgeleid. De BHV-plicht is van het bedrijf: er moet op elk moment dat er gewerkt wordt voldoende geldige BHV zijn. Die twee lopen niet automatisch gelijk.

Een voorbeeld dat ik in trainingen vaak tegenkom: een bedrijf met twee BHV'ers, allebei keurig gecertificeerd. De één gaat drie weken op vakantie, de ander wordt ziek. Certificaten geldig, BHV-plicht niet gedekt. Daarom stuurt de geldigheid van certificaten niet alleen op de datum, maar ook op het aantal. Hoeveel BHV'ers je nodig hebt volgt uit je RI&E, en in bijna alle gevallen is dat meer dan het minimum dat je in gedachten had.

Is je BHV-certificaat geldig bij een andere werkgever?

Ja. Het certificaat staat op jouw naam en gaat gewoon met je mee, ook als je van baan wisselt. Je nieuwe werkgever hoeft je niet opnieuw op te leiden, maar moet je wel aanwijzen als BHV'er en je vervaldatum in zijn eigen overzicht zetten. In de praktijk gaat dat laatste vaak mis: de nieuwe collega is "toch BHV'er", niemand kijkt naar de datum, en een jaar later blijkt het certificaat al maanden verlopen.

Vraag bij een nieuwe collega dus altijd om een kopie van het certificaat en noteer de afgiftedatum. Ben je het certificaat kwijt, dan kun je het opvragen bij de opleider waar je de cursus deed.

Zo houd je de geldigheid van je team bij

De vraag uit mijn opening ("dat weet HR") is precies het probleem: geldigheid bijhouden is niemands taak, dus doet niemand het. Zo regel je het wel:

• Eén overzicht met per BHV'er de naam, de afgiftedatum en de vervaldatum. Een spreadsheet is genoeg, als hij maar een eigenaar heeft.
• Eén vast moment per jaar waarop de hele groep herhaalt. Dan verloopt alles tegelijk en hoef je maar één training te plannen.
• Plan de herhaling twee maanden vóór de vervaldatum. Dan is er ruimte voor ziekte, vakantie en een collega die net die dag niet kan.
• Leid meer BHV'ers op dan strikt nodig. Zo kan er altijd iemand uitvallen zonder dat de bezetting onder de grens zakt.
• Nieuwe collega met certificaat? Datum overnemen in het overzicht, niet aannemen dat het wel goed zit.

Voor onze eigen klanten doen wij dat bijhouden zelf. Wij bewaken de vervaldatum van iedereen die bij ons is getraind en nemen ruim van tevoren contact op om de herhaling in te plannen. Jullie hoeven het niet te onthouden, en HR ook niet.

BHV verlengen: zo werkt het

BHV verlengen doe je met een herhalingscursus van een dagdeel, vóór de vervaldatum. Bij ons komt de trainer naar jullie locatie, zodat de groep oefent in het eigen pand, met de eigen blusmiddelen en de eigen vluchtroutes. Na afloop krijgt iedereen een nieuw digitaal certificaat met een nieuwe afgiftedatum. De herhaling kost bij ons €110 per persoon, de basiscursus voor nieuwe collega's €160. Actuele prijzen en wat er precies bij zit vind je op de kostenpagina.

Verlengen via een volledig online cursus raad ik af, ook als het mag. De theorie vooraf online doen is prima, maar blussen en reanimeren fris je niet op vanachter een scherm. Waarom dat zo is, lees je in BHV-cursus online: kan dat?

Weet je niet zeker wanneer jullie certificaten verlopen? Pak de map van HR erbij, of stuur mij de laatste certificaten. Dan zoek ik de datum op en plannen we de herhaling zo dat niemand ongemerkt over de datum heen gaat. Bereken alvast wat een herhaling voor jullie groep kost, dan heb je meteen de datum-opties erbij.